محمد يوسف حريرى

140

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

خكب - رموز شمارهء آيات ( 11 ) خلاق إِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِيمُ ( حجر - 86 ) آفريننده . خداى تعالى است ( نامها و صفت‌هاى خداى رحيم ، ص 139 ) خلط و مزج ( خ - م ) در اصطلاح تجويد به وصل حرف آخر كلمه به حرف اول كلمه بعد مىگويند و از نظر علم قرائت نهى شده چه در صورت وصل ، دو كلمه باهم مخلوط و ممزوج شده و ممكن است فاقد معنا گرديده و يا معناى ديگرى از آن فهميده شود . ( فرهنگ اصطلاحات تجويد ) خليفة اللّه وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً ( بقره - 30 ) خدا همهء مواهب زمين را براى انسان آفريده است ، در اين آيات رسما مسأله رهبرى و خلافت انسان را تشريح مىكند و موقعيت معنوى او را كه شايستهء اين همه مواهب است روشن مىسازد . ( تفسير نمونه ) خلق قرآن - حدوث و قدم قرآن . خمر ( خ ) يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ ( بقره - 219 ) به معنى پوشش . هر شراب مست‌كننده است . استعمال واژهء خمر براى مايعات مسكر به علت تناسبى است كه بين معنى لغوى آن با اين معنى وجود دارد ، زيرا اين مايعات به جهت مستى كه ايجاد مىكنند روى عقل پرده‌اى مىافكنند و نمىگذارند بد را از خوب و زشت را از زيبا تميز دهند . و نظر اسلام در تحريم شراب ، مست كردن آن است و هرآنچه مست‌كننده باشد خمر و حرام است و اين‌كه مسيحيان و ارباب ساير اديان آن را حلال مىدانند مربوط به اصل اديان آسمانى نيست و غير معقول است كه گفته شود خداوند آن را در دينى و يا زمانى حلال كرده است . چيزى كه مزيل عقل است امكان ندارد در دين خدا حلال شده باشد . ( تفسير نمونه - قاموس قرآن ) خلود ( خ ) ادْخُلُوها بِسَلامٍ ذلِكَ يَوْمُ الْخُلُودِ ( ق - 34 ) جاودانه و هميشه ماندن 1 . أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيها خالِدُونَ ( بقره - 82 ) اهل بهشت پيوسته در بهشت جاويد و متنعم خواهند بود . 2 . فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ ( بقره - 81 ) اهل جهنم پيوسته در جهنم معذب خواهند بود . و در بعضى اخبار آمده است كه برخى از اهل دوزخ پس از مدتى از عذاب نجات يافته و از آن خارج مىشوند . خمس ( خ ) - رموز شمارهء آيات ( 8 ) خمس ( خ ) وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ ( انفال - 41 ) آيه صريح است در اين‌كه يك پنجم غنايم مال خدا و فرق پنجگانهء ديگر است و بايد دانست غنيمت فقط به معنى غنايم جنگ نيست و به موجب روايات اهل بيت ( عليهم السلام ) خمس به هفت چيز راجع است . غنايم جنگى ، ارباح مكاسب ، گنج ، معادن ، مال مخلوط به حرام ، زمينى كه كافر ذمى از